Open brief aan premier Rob Jetten

Roep de klimaatnoodtoestand uit!

Omdat deze zomer laat zien hoe het klimaat steeds weer veel sneller opwarmt dan zelfs klimaatwetenschappers hadden voorzien, schreef het Platform DSE de volgende open brief aan minister-president Rob jetten.
classroom-1699745_640
Aan minister-president Rob Jetten
Ministerie van Algemene Zaken
Postbus 20001
2500 EA Den Haag

Amersfoort, 14 augustus 2026

Geachte heer Jetten,

Ongekende bosbranden, recordtemperaturen van oceanen, droogvallende rivieren met grote gevolgen voor scheepvaart en elektriciteitscentrales, mislukkende oogsten, duizenden extra hittedoden. De Triodos Bank schat de schade van de hitte in Europa dit jaar nu al op 180 miljard euro, met een El Niño nog op komst. Experts staan versteld van de snelheid van de klimaatverandering, prof. Bill McGuire denkt op basis van satellietdata dat een opwarming van 3°C in 2050 al bereikt kan zijn.

Vanuit de regering heerst er over dit alles een doodse stilte. Wij begrijpen dat de vakantieperiode daarbij een rol kan spelen, maar het is onverantwoord dit op zijn beloop te laten. Terwijl klimaatbeleid meer dan ooit nodig is, wordt het wereldwijd zelfs weer afgezwakt! We zijn hard bezig komende generaties een onleefbare Aarde na te laten.

Vanwege de urgentie vragen wij u dringend de klimaatnoodtoestand uit te roepen, en om op de kortst mogelijke termijn met een programma te komen om de uitstoot van broeikasgassen veel sneller te beperken dan tot nu toe gepland is. Dat betekent vooral het versneld afbouwen van het gebruik van fossiele brandstoffen. We kunnen niet meer wachten op mogelijke bijdragen over enkele decennia van kernenergie of opslag van CO2. In de bijlage doen we alvast een aantal suggesties.

Nederland kan het klimaatprobleem niet alleen oplossen. Maar wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen, en kunnen daarmee laten zien dat het nog niet te laat is. En als voormalig minister voor Klimaat en Energie kunt u ongetwijfeld uw collega’s in de EU hierin meenemen.

Het Platform Duurzame en Solidaire Economie zet zich al jaren in voor een rechtvaardige en dienstbare economie, in balans met het natuurlijk vermogen van de Aarde. Vanuit het Platform doen wij met deze open brief een dringend beroep op u om met grote urgentie aan de slag te gaan met het opstellen en uitvoeren van een programma zoals wij hier schetsen; nú is het voor iedereen duidelijk dat maatregelen noodzakelijk zijn.

Tenslotte vertrouwen wij erop u op 12 september te ontmoeten bij de Klimaatmars in Amsterdam.

In afwachting van uw antwoord,
Met vriendelijke groet namens het Platform DSE

Marion Eeckhout (voorzitter) en Gerrit Stegehuis (secretaris)

————————————-

Bijlage: Enkele suggesties voor het op te stellen programma

Dit is geen uitputtende lijst, de suggesties zijn het resultaat van wat brainstormen, en bedoeld om te laten zien hoeveel er op korte termijn te bereiken is als het klimaatprobleem serieus genomen wordt. …

Monitor Brede Welvaart 2026: Samenleving onder druk

classroom-1699745_640Het artikel op de website van het CBS over de Monitor Brede Welvaart (MBW) van 2026 heeft als titel: ‘Nederlanders rijk en tevreden maar minder met elkaar verbonden’. De MBW kwam voort uit het idee dat alleen groei van het Bruto Binnenlands Product niet zaligmakend is, en dat ook andere indicatoren nodig zijn om welvaart en welzijn te meten. En eigenlijk is dat precies wat deze monitor laat zien: je mag dan wel rijk zijn (al valt over de verdeling veel te zeggen), de andere indicatoren geven aan dat het daarmee nog niet goed met je hoeft te gaan. Helaas blijft politiek Den Haag dit inzicht negeren.

In memoriam Marjan Minnesma

classroom-1699745_640Op 22 mei 2026 gebeurde het. Het was een schok voor de leden van het Platform DSE om via diverse kanalen te moeten vernemen dat Marjan was overleden. Pas 59 jaar! Niemand van ons wist van haar langdurige ernstige ziekte. Ze was zo belangrijk voor de milieubeweging, zo stoer en zo creatief. Ook haar strijd tegen de klimaatontwrichting was uitermate creatief en effectief.

In memoriam Hans Opschoor

classroom-1699745_640Op maandag 4 mei overleed de econoom Hans Opschoor, bijna 82 jaar oud. Vanaf de jaren 70 speelde hij een belangrijke rol in het denken over een duurzame en rechtvaardige economie. Ook voor het Platform Duurzame en Solidaire Economie was hij een belangrijk bondgenoot.

Nederland: beëindig verdragen met ISDS

classroom-1699745_640Deze maand werd er in de Tweede Kamer gestemd over een motie van Sandra Beckerman (SP) en Christine Teunissen (Partij voor de Dieren), waarin aan de regering werd gevraagd alle bilaterale investeringsverdragen met ISDS-bepalingen zo spoedig mogelijk op te zeggen. Die motie werd ingediend, omdat Shell en ExxonMobil meerdere arbitragezaken zijn gestart tegen de Nederlandse Staat om miljarden aan compensatie te eisen naar aanleiding van de sluiting van het Groningenveld. Hoewel deze multinationals tientallen miljarden hebben verdiend aan het Groningse gas, willen ze nog eens cashen van de Nederlandse overheid, die hen toekomstige winsten ontneemt door de gasvelden te sluiten[1]. De motie werd helaas verworpen. Maar dit artikel hoopt duidelijk te maken dat er meer redenen zijn om verdragen met ISDS-clausules te beëindigen.

Bedrijven transformeren om bij te dragen aan het floreren van mens en planeet

Hoe met Economy for the Common Good en Doughnut Economics aan dit doel te werken

Tijdens de Internationale Conferentie van de Economy for the Common Good (ECG) vorig jaar in Leeuwarden spraken vertegenwoordigers van de ECG en van Doughnut Economics af om te onderzoeken op welke manier ze elkaar kunnen versterken. De samenwerking leidde tot een Engelstalig artikel (titel: Transforming business for the people and the planet to thrive). Hieronder enige achtergrond over beide bewegingen in relatie tot de organisatie en impact van bedrijven..

Ten milestones towards a caring society

In solidarity with all life on earth
De originele Nederlandse versie vindt u hier

classroom-1699745_640

We have major concerns for tomorrow. Socially and ecologically we are on the wrong path. The longer necessary systemic changes are delayed, the longer society and nature will need to recover sufficiently. In the ten domains mentioned below, we outline the background of these concerns, starting with Why, and we indicate what needs Less, and also what needs More on the path to a caring society. A caring society is one in which we care for each other and for the planet. Everyone, worldwide, should be able to lead a good life on a resilient planet. That’s where we want to go. The ten paths are interconnected and have, both individually and as a whole, the characteristics of a major transition. The paths are derived from a more detailed article on our site (in Dutch). Together, the totality of these paths makes the caring society conceivable. On some paths, many steps have already been taken. Of course, more points of less/more can be named for each path, but we think the image below provides sufficient direction.

Monitor Brede Welvaart 2025: weinig anders dan vorig jaar

classroom-1699745_640Voor de achtste keer verscheen de Monitor Brede Welvaart (MBW). Aan alle vorige versies hebben wij een commentaar gewijd, maar eigenlijk kunnen we dit keer gewoon verwijzen naar het commentaar van vorig jaar. Nog steeds zijn, zoals toen beschreven, komende generaties de klos, stijgt het percentage huishoudens dat met geregistreerde problematische schulden kampt (8,9%, SDG 1), hebben nergens in de EU zoveel mensen een flexibele, en dus onzekere, arbeidsrelatie als in Nederland (33,6%, SDG 8.2), en verslechteren het functioneren van de rechtsorde, de kwaliteit van overheidsregelgeving en de effectiviteit van het overheidsbestuur (SDG 16.2). Herlees dus vooral dat commentaar, hieronder maak ik wat algemener de balans op van 8 jaar MBW.

Was het de moeite waard?

classroom-1699745_640Op 12 mei werd in Utrecht het boek ‘Was het de moeite waard’ gepresenteerd, een boek waarin veel mensen die in de jaren 70 en 80 actief waren in de solidariteitsbewegingen rond Midden-Amerika, terugkijken op hun inzet en betrokkenheid. De hooggespannen verwachtingen uit die tijd zijn niet uitgekomen, was de inzet de moeite waard? De geïnterviewden kijken eerlijk terug, en geven heel verschillende antwoorden. PDSE-lid Lou Keune was één van de trekkers van het project.

Alle interviews uit het boek zijn te lezen op de website, net als de toespraak die Francine Mestrum bij de presentatie hield, waarin ze de vraag uit de titel met een ondubbelzinnig ‘ja’ beantwoordde. Het boek, met veel mooie foto’s van de enkele jaren overleden fotograaf Piet den Blanken, is te bestellen door een mailtje te sturen naar jan@bureauverantwoord.nl, en kost € 17,50.

Leidt ‘Brede Welvaart’ tot visie-vernauwing?

In Brabant is de dimensie ‘Elders’ ver te zoeken

classroom-1699745_640Gedurende twee grote conferenties in Brabant over Brede Welvaart, in 2022 en 2024, werd uitvoerig over diverse ontwikkelingen in onze samenleving gesproken, maar onze relatie met de wereld buiten Nederland (formeel de dimensie ‘Elders’) kwam daar niet of nauwelijks aan de orde. Terwijl die mondiale dimensie juist een cruciaal onderdeel van Brede Welvaart is.
Ondanks mijn pogingen, vóór en na beide conferenties, heb ik tot nu toe helaas nog geen verbetering opgemerkt. Men blijkt vooral te werken aan een nog bredere welvaart in eigen provincie. Dat bleek opnieuw tijdens de recente bijeenkomst ‘Spotlightstories‘ op letterlijk het hoogste niveau in het Provinciehuis in Den Bosch, met prachtige vergezichten. Er lijkt echter in de praktijk inhoudelijk vooral sprake te zijn van visie-vernauwing.

Tien piketpalen naar een zorgzame samenleving

Solidair met alle leven op Aarde

classroom-1699745_640

We hebben grote zorgen voor morgen. Sociaal en ecologisch zitten we op een foute weg. Hoe langer grote en noodzakelijke systeemveranderingen uitblijven hoe langer ook de maatschappij en de natuur nodig hebben om weer voldoende te herstellen. In de tien hieronder genoemde domeinen geven we de achtergrond van die zorgen, beginnend met Waarom, en geven we aan wat Minder kan en moet, en ook wat er Meer moet op weg naar een zorgzame samenleving. Een zorgzame samenleving is een samenleving waarin we zorgzaam zijn voor elkaar en zorgzaam voor de planeet. Iedereen, wereldwijd, moet een goed leven kunnen leiden op een veerkrachtige planeet. Daar willen we naar toe.
De tien wegen hangen onderling samen en hebben zowel afzonderlijk als voor het geheel de kenmerken van een grote transitie. De wegen zijn ontleend aan een uitvoeriger artikel op onze site. Bij elkaar wordt in het totaal van die wegen de zorgzame samenleving voorstelbaar. Op sommige wegen zijn al heel wat stappen gezet. Natuurlijk zijn er van elke weg meer punten van minder/meer te noemen, maar onderstaand beeld is – denken we – voldoende richtinggevend.

Podcast over Bob Goudzwaard

Omroep Human produceerde in de reeks ‘Wat blijft’ een podcast over leven en werk van Bob Goudzwaard, politicus, hoogleraar aan de Vrije Universiteit, grondlegger van het begrip ‘economie van het genoeg’, die eerder dit jaar overleed. In de podcast wordt gesproken met twee dochters van Bob, met vriendin Ester Somers, en met de auteur van de nog te verschijnen biografie van Bob. Uit alle discussies die nu worden gevoerd rond begrippen als ‘Brede Welvaart’ en ‘postgroei’ blijkt hoe relevant de ideeën nog steeds zijn waar Bob Goudzwaard zo’n 50 jaar geleden zich al mee bezig hield. Het in memoriam dat Ester na het overlijden van Bob schreef is hier te vinden.